شناخت مقام و عظمت حضرت زهرا علیها سلام 

محقق : دکتر صادق یادگاری

شیعه نیوز | شناخت مقام و عظمت حضرت زهرا علیها سلام 
ايمان فاطمه (ع)
ايمان همان عشق است و نفرت ،‌ عشق در راه خدا و نفرت به خاطر اواز دشمنان حضرت زهرا . ايمان همان رهبري و جهت دادن به عشق و نفرت است. ايمان حد قلبي مذهب است . آنان كه ايمان مي آورند از بزرگترين عشق ها براي خدا و از بالاترين محبت ها براي او برخورداري مي شوند. و فاطمه (ع) در اوج قله ي ايمان است و بهترين گواه بر وجود سراسر ايمان او يكي تأمل در زندگي و رفتار آن حضرت و ديگري شهادت رسول خدا صلی الله علیه و آله : اي سلمان! دخترم فاطمه آن چنان ايمان در اعماق دل و تمامي وجودش نفوذ كرده كه براي عبادت خدا، خود را از همه چيز فارغ مي سازد.

عبادت فاطمه (ع)
او در همه چيز بي همتا و بي نظير بود. در عبادت هم بي مانند بود او سرآمد بكائين و توابين و خائفين قرار داشت و خدا دعاي او را بهتر از هر كسي استجابت مي كرد. او تا بدانجا رسيد كه بهترين زنان جهان و سرور زنان بهشت شد. امام حسن مجبتي (ع) مي فرمايند: ديدم مادرم شب جمعه در محراب به عبادت ايستاد و مدام ركوع و سجده مي كرد تا صبح دميد. حسن بصري گويد در دنيا عابد تراز فاطمه نيست. او آن قدر براي نماز سرپا مي ايستاد كه پاهايش ورم مي كرد. او به هنگام عبادت آن چنان در عظمت حق غرق مي گشت و از خود بي خود مي شد كه از فكر عزيزان و فرزندان خويش نيز با تمامي علاقه اي كه به آنان داشت جدا مي شد از اين روپروردگار نيز ملايكه اي را مي فرستاد تا گهواره ي فرزندان او را حركت دهند.

زهد فاطمه (ع)
زهدآزادي است آزادي از هر آن چه رنگ تعلق به خود گيرد. زاهد كسي است كه به دنيا قانع نيست جايگاه بلندتري را طالب است. زهد اسلام زهد ترك نيست زهد اخذ است زاهد اگر از يهودي بيشتر تلاش كند از درويش كم تر نگاه مي دارد و ديگران را در درآمد خود سهيم مي كند. براي زهد فاطمه (ع) همين بس كه به راحتي از دنيا مي گذرد و براي رسيدن به قرب خدا از سرتمامي هستي خود بر مي خيزد و براي رسيدن به خوبي ها از خوشي ها مي گذرد. براي زهد فاطمه (ع) از كجا بگويم. از خانه ساده اش يا از مهر و جهيزيه ي اندكش و يا از بخشش لباس عروسي و گلوبند با بركتش همان گلوبندي كه گرسنه اي را سير كرد و برهنه اي را پوشاند و فقيري را بي نياز ساخت و بنده اي را آزاد كرد و سرانجام دوباره به نزد صاحبش بازگشت تا بازهم به جريان افتد و خيرات و بركات ادامه يابد. در زيارتنامه ي آن حضرت نيز آمده است: او نه تنها زاهد بود، بلكه بالاتر از آن با زهد همدم و مأنوس بود. او راستي بريده و منقطع از دنيا وفاني در ذات خدا بود و راستي كه بتول زيبنده ي اوست. فاطمه (ع) به همگان مي فهماند كه ساده زيستي نه ويژه زمان فقر و ناداري بلكه فضيلتي است كه در تمام طول زندگاني، چه در زمان دارايي و چه هنگام ناداري، زمينه ساز آرامش فكري، موفقيت در بندگي و تقرب به خداست. اين اسوه حسنه با رفتار خويش به جهانيان اعلام مي دارد كه ارزش و منزلت آدمي به تجملات، تشريفات ، لباس فاخر و آرايش هاي ظاهري نيست، بلكه ارزش انسان به تعالي روح و رنگ خدايي گرفتن است.

عصمت فاطمه (ع)
عصمت در لغت به معني مصونيت و محفوظ بودن است و معصوم كسي است كه از خطاء اشتباه و گناه در امان باشد. عامل اين عصمت ، آگاهي و آزادي است ، آگاهي از همه ي راهها و آزادي ازهمه كشش ها، معصوم به راههاي آسمان واردتر از راههاي زمين است. و از همه ي هواها و هوس ها آزاد است. تلفيق آگاهي و آزادي مي شود عصمت و مبناي ولايت همين عصمت است. براي اثبات عصمت فاطمه (ع) مي توان از آيات و احاديث متعددي مدد گرفت از آيات به آيه ي تطهير، مباهله و … و از احاديث به رواياتي كه غضب او را غضب خدا و رسول مي داند. حضرت زهرا قطعاً عصمتي را كه انبياء و اولياء از آن برخوردار بوده اند داشته است زيرا كه در احاديث از جهت مقام و منزلت و نورانيت و ولايت همرديف با ايشان بلكه بالاتر بوده و او را كفو علي (ع) مي نامند. و در آيه تطهير اهل بيت پيامبر را فاطمه، علي و حسن و حسين علیهم السلام مي شمارند كه فرمود جز اين نيست كه خداوند خواسته است ناپاكي را از شما خاندان نبوت بزايد و شما را به طور كامل پاك و منزه گرداند.

سيماي فاطمه در قرآن
قريب 30 آيه در شأن حضرت زهرا (ع) تأويل شده است كه به مواردي از آن اشاره مي شود. 1) آيه شريفه قربی: هان اي پيامبر بگو: من از شما هيچ پاداشي بر رسالت خويش نمي خواهم جز دوست داشتن نزديكانم و هركس كار شايسته اي انجام دهد بر نيكي اش مي افزاييم منظور از قربي: علي (ع)‌ ، فاطمه (ع) حسن (ع)، حسين (ع) است. (سوره شوري آيه 23). 2) آيه شريفه مباهله: (اي پيامبر): هر كه پس از اين دانشي كه به سوي تو فرود آمد، بازهم در مورد «عيسي» با تو چون و چرا نمود، بگو: بيايد تا ما پسران و بانوان و خودمان را فراخوانيم و شما نيز پسران وز نان و خودتان را فراخوانيد و آنگاه نفرين كنيم و لعنت خدا را برد دروغگويان قرار دهيم. (سوره آل عمران آيه 61) پيامبر از ميان تمام مردان مسلمان حضرت علي (ع) و از ميان تمام زنان مسلمان دخترش فاطمه (ع) و از ميان تمام كودكان مسلمان حسن (ع) و حسين (ع) را به همراه برد . 3) آيه شريفه ي هل اتي ، به عهد و نذر خود وفا مي كنند و از روزي كه شر و سختي اش را همه اهل محشر را فراگيرد مي ترسند و هم بر دوستي او (خدا) به فقير و طفل يتيم واسير طعام مي دهند و گويند ما فقط براي رضاي خدا به شما طعام مي دهيم و از شما هيچ پاداش و سپاسي هم نمي طلبيم (سوره انسان آيه 7و 8و 9). دو فرزند گرانمايه فاطمه (ع)، حسن (ع) و حسين (ع) بيمار شدند. پيامبر به ديدار آن دو آمدند و به حضرت علي (ع) فرمودند براي بهبودي اينان نذري نماييد. حضرت علي (ع) به همراه بانوي بانوان و به پيروي از آنان فضه نذر كردند كه در صورت شفاء و بهبودي 3 روز روزه بگيرند. در فاصله كمي بهبودي حاصل شد و اينان به نذر خود عمل نمودند و اين آيه در شأن ايشان نازل شد. 4) آيه مباركه نور: خداوند نور آسمانها و زمين است . وصف نور خداوند همانند چراغداني است كه در آن چراغي پرفروغ باشد و آن چراغ در حبابي قرار گيرد. حبابي شفاف و درخشنده، همچون اختري فروزان (سوره نور آيه 35). منظور از مشكوه دختر پيامبر (ص) ‌ فاطمه (ع) است و واژه مصباح دو نور ديده اش حسن و حسين (ع) هستند . «كانها كوكب دري» فاطمه در ميان زنان گيتي، بسان اختري نور افشان است.
والبته آیات متعدد دیگری هم هست که رجوع شود و در شبکه جستجو شود درباره آیات در شان نزول و ناویل حضرت زهرا علیها سلام .
كرامات فاطمه (ع)
معجزات و كرامات فاطمه(ع)از هنگامي كه در شكم مادر بود آغاز مي شود. از همان هنگامي كه زنان مكه مادرش را كه بايتيمي بي چيز ازدواج كرده بود تنها گذارده بودند. او در همان تنهايي و غربت مادر، مونس او بود و او را تسلي مي داد. آن گاه كه به دنيا آمد نوري شرق و غرب عالم را فرا گرفت و تمامي خانه هاي مكه را پوشاند و در هنگام تولد لب به سخن گشود و به وحدانيت خدا و نبوت پدر و امامت شوهر و فرزندانش گواهي داد. بارها اصحاب پيامبر ديدند كه آسياب سنگي خانه فاطمه (ع) مي گردد بدون آن كه كسي را بر سر آن بيابند از تعجب نزد پيامبر (ص) رفته و داستان را بازگو مي كردند اما هر بار پيامبر (ص) تبسمي كرده و مي فرمود: آيا نمي دانيد كه خدا ملايكه اي دارد كه به محمد (ص) و آل محمد تاروز قيامت كمك مي كنند. ابوعبيده از امام صادق(ع) روايت مي كند: بعد از فوت رسول خدا (ص) فاطمه (ع) بسيار اندوهگين و بي تاب بود. از اين رو جبرئيل هر روز تا هنگام شهادتش به نزد او مي آمد و او راتسليت مي داد و از جايگاه رسول (ص) و آن چه بر ذريه ي او خواهد گذشت و اخبار آينده او را با خبر مي كرد. علي هم آن ها را در صحيفه اي كه به مصحف فاطمه (ع) معروف است مي نوشت. مصحف فاطمه (ع)در واقع، يكي از تجليات علم بي نهايت الهي بر روح عظيم فاطمه مرضيه (ع) مي باشد كه بنابر روايات ، اخبار گذشته و آينده تا خاتمه قيامت در آن مصحف شريف موجود است، مصحف شريفي كه يكي از منابع اصلي علم امامان مي باشد و پس از فاطمه (ع) دست به دست، از امامي به امام ديگر سپرده شده است تا اين كه در دست پاك يوسف زهرا (عج) قرار يافته است. اين مقام فضيلتي بي نظير براي صديقه طاهره ي مي باشد، چرا كه سابقه نداشته است كه جبراييل جز با طبقه اول انبياي عظام چنين رفت و آمدهاي مكرري داشته باشد.
راستگويي فاطمه (ع)
زندگي فاطمه (ع) بهترين گواه بر صداقت و راستگويي اوست. از همين روست كه نامش را صدیقه ناميدند. يعني بسيار راستگو و كسي كه هرگز دروغ نگفته است. البته صديق معناي وسيع تر از اين دارد و به كسي كه نيت وقول و عملش با هم تطابق دارند گفته مي شود و به راستي كه فاطمه (ع) همين گونه بود و كاملترين مصداق آن . رسول خدا (ص) نيز با عنوان صادق و صدوقه از دختر خود نام مي برد.
خشيت فاطمه (ع)
خوف ‌، ترس از عقاب و كوتاهي اعمال است و خشيت، ترس از عظمت و هيبت و در فاطمه (ع) اين هر دو جمع بود آن گاه كه آيات 43و 44 سوره حجر بر پيامبر نازل شد كه فرمود: و البته وعدگاه جميع آن مردم گمراه نيز آتش دوزخ خواهد بود كه آن دوزخ را هفت در است كه هر دري براي ورود دسته اي از گمراهان معين گرديده است. پيامبر سخت گريست و اصحاب از شدت گريه ي او گريستند اما نمي دانستند چه چيزي باعث شده آن حضرت اين گونه بگويند از هيبت پيامبر (ص) كسي را جرأت سوال هم نبود از اين رو به سراغ فاطمه (ع) رفتند تا با آوردن او رسول خدا را آرام كنند. فاطمه (ع) آمد و به پدر گفت : فدايتان شوم چه شده است؟ اما همين كه رسول خدا (ص) جريان را گفت و آن آيات را براو خواند به يك باره رنگ از رخسار فاطمه (ع) پريد و به روي خود زد و ناله برآورد كه: اي واي! واي بر كسي كه داخل آتش شود. فاطمه (ع) درخشيت خدا تا بدانجا رسيد كه هرگاه به نمازي ايستاد، از عظمت و هيب خداي سبحان نفس هايش به شماره مي افتاد.
شفاعت فاطمه (ع)
روح هاي پركشيده و بزرگ تر از هستي، هرگز به فكر خود و دردهاي خودشان نيستند بلكه هميشه به ياد ديگران و رنج هايشان مي سوزند. و فاطمه (ع) اين پركشيده از تمامي هستي اين گونه بود و در اوج بود او از همان ابتدا به فكر امت رسول الله (ص) بود چه در هنگام عقد و چه در هنگام حشر در هنگام عقد به پدر مي گويد: پدر جان همه ي دخترها مهريه ي خود را درهم و دينار قرار مي دهند، پس چه فرقي بين من با آن هاست، من مي خواهم مهريه ي خود را شفاعت از گنه كاران امت شما قرار دهم و اين درخواست مورد قبول خداي سبحان واقع مي شود. حضرت فاطمه (ع) به خاطر لطافت خاص روحي‌ ، مظهر تام و تمام رحمت الهي گشته است. از آن جا كه رحمت و عطوفت خداوندي در وجود زن، بيشتر جلوه و بروز مي نمايد و در وجودي كه از همه چيز بريده و سراپا فناي در خداگرديده است، به اوج تجلي مي رسد مي توان گفت: ريشه اي ترين و عميق ترين محبت ، رحمت ها‌، رأفت ها، عطوفت ها و مغفرت هاي خداوند در وجود حضرت فاطمه (ع) تجلي كرده است از همين روست كه آخرين و گسترده ترين شفاعت ها به دست مهربان حضرت فاطمه (ع) صورت مي پذيرد.
ادب فاطمه (ع)
برخورد فاطمه (ع) به گونه اي بود كه همه كس در همان نگاه اول‌ مجذوب ادب او مي شد. حسن برخورد و دقت در معاشرت او از همان ابتدا آن چنان محسوس بود كه همه به آن اذعان داشتند. اين ادب محصول تربيت خداست، كه خدا خود به ترتيب اينان پرداخته است. ام سلمه همسر رسول خدا (ص) مي گويد: پس از ازدواج با رسول خدا (ص) من عهده دار امور دخترش فاطمه شدم، اما به خدا قسم او با ادب تر و آگاه تر از من به همه ي مسايل بود. آن گاه كه رسول الله (ص) با فاطمه (ع) در مورد ازدواجش با علي (ع) به مشورت نشست ، او گفت: «پدر جان! رأي ‌، رأي شماست و شما بر من سزاوار تريد».

مواعظ فاطمه (ع)
آدميت آدمي در گرو تحصيل دو دستاورد عظيم است: علم و ذكر، با علم از جهل ها جدا مي شويم و با ذكر از غفلت ها، انسان در يك مرحله جاهل است. و محتاج دانستن ، اما پس از يافتن و فهميدن ‌ خطري ديگر بر سر راه است و آن غفلت و بي خبري است. در اين مرحله ديگر علم كارساز نيست كه ذكر و تذكر كارساز و چاره ي درد است جوانه فكرآدمي اگر با آب ذكر آبياري نشود، خشك شده و از بين خواهد رفت. 
چند موعظه از مواعظ روح بخش حضرت فاطمه (ع): 1)كسي كه عبادت هاي خالصانه خود را به سوي خدا فرستد پروردگار بزرگ برترين مصلحت او را به سوي او فرو خواهد فرستاد. حضرت مي فرمايند كه علاوه بر اخلاص در عبادت بايد زمينه هاي ديگر نيز وجود داشته باشد در بعضي مواقع عبادت خالصانه است ولي بعضي از گناهان دعا را حبس مي كنند مانند حسد و عجب و كبر مانع از بالا رفتن حتي دعايي كه سالم است مي شود. پس علاوه بر اخلاص بايد زمينه هاي ديگر را نيز آمده كرد. 2) بهترين شما كساني هستند كه در برخورد با مردم نرم تر و مهربان ترند و همرانشان را اكرام كرده و بزرگ مي دارند. آدم ها به خاطر راحت و برتري طلبي، ديگران را زيربار مي كشند و آن ها كه زرنگ تر هستند بارخود را با منت بر شانه هاي ديگران مي گذارند. وقتي آدمي بيشتر فهميد، زرنگي را در اين مي بيند كه خالي و با ظرفيت خنثي حركت نكند، اين جاست كه منت مي پذيرد البته اين منت با اكرام و عزت و مهرباني است. 3) در خدمت مادر خود باش كه بهشت زيرپاي مادران است. 4) فاطمه از رسول خدا (ص) روايت مي كند. شش چيز از مروت است، سه تاي آن در حضر و سه ديگر در سفر، آن سه كه در حضر است تلاوت قرآن ، آباد كردن مساجد و معاشرت كردن با برادران ديني براي خدا‌ ، اما آن سه كه در سفر است بخشيدن توشه، حسن خلق و مزاح در غير معصيت خداوند 5) روزه دار به روزه داري خود عمل نكرده است، اگر زبان و گوش و چشم و جوارح خود را نگاه نداشته باشد.
مقام علمي فاطمه (ع)
ائمه معصومين و اهل بيت (ع) مظهر تجلي صفات حق و گنجوران و خزان علم الهي مي باشند و حضرت فاطمه (ع) عالمه اي است كه علم خود را در مكتب و كلاسي نياموخت جز آن كه پرورش يافته دامان پيامبر اكرم (ص) و حامل وحي بود. مباني اصيل و سخنان ژرفي كه از حضرت فاطمه (ع) به جا مانده است خود حاكي از علم الهي ايشان است مثل خطبه ها ، دعاهايي روايات. دليل ديگر نقش تربيتي و سيره عملي حضرت در رابطه با تربيت فرزندان‌، همسر داري، هدايت و الگو بودن براي امت به ويژه زنان مسلمان‌، حاكي كه از درجه والاي دانش و علم آن حضرت مي باشد حضرت فاطمه (ع) بر بسياري از علوم قرآن و مسائل و مطالب اديان و شرايع پيشين آگاهي و احاطه داشت و خواندن و نوشتن نيز مي دانست و نيز آن حضرت به سوالات مذهبي و احكام زنان پاسخ مي داد. مصحف آن حضرت نيز دلايل ديگري بر ظرفيت بالاي آن حضرت در پذيرش علوم و معارف الهي است كه چون ظرف و مظروف بايد مطابقت داشته باشند، بر ما معلوم مي شود كه حضرت فاطمه (ع) تا چه اندازه قدرت درك و جذب حقايق عالم خلقت را داشته اند.
حجاب فاطمه (ع)
اسوه ي تمامي زنان عالم در حجاب و حياء، حضرت فاطمه (ع) است اوست كسي كه زماني كه پدر بزرگوارش همراه با مرد نابينايي اجازه ورود به خانه آن حضرت را خواستند فرمودند اجازه دهيد خودم را بپوشانم. پيامبر فرمودند: دخترم اين مرد نابيناست و حضرت فاطمه (ع) فرمودند: پدرجان من كه او را مي بينم. و اين اوج حياء آن حضرت را مي رساند كه حتي خود را از يك مردم نابينا نيز مي پوشاندند. آن حضرت حتي در آخرين لحظات حيات خود به فكر حجاب و مخفي بوده حجم بدنشان بعد از فوت بودند و زماني كه خادم ايشان نحوه ساخت تابوت را براي آن حضرت گفت، لبخند رضايتي بر لبان آن حضرت نشست. در سخن ديگري فرمودند: بهترين چيز براي يك زن اين است كه نه مردي او را ديده باشد و نه او مردي را ببيند. اين چيزي نيست جز حياء فاطمه (ع).
كلام آخر
فاطمه (ع) اقيانوسي ژرف است كه انديشه انديشمندان عالم را در غواصي اقيانوس  كوثر جز حيران و شيفتگي چاره اي نيست. آري فاطمه (ع) مجهوله القدر است، همان گونه كه مخفيه القبر است منزلت و قدر او مجهول و نهان است، همان سان كه تربت و قبر او مخفي و پنهان است. او از آن روي فاطمه ناميده شده است كه مردمان از شناخت حقيقت او بسي جدا افتاده اند. از اين روي پي بردن به كنه ذات فاطمه لاهوتي، به همان اندازه بعيد و دست نايافتي است كه آگاهي از ذات ربوبي. اين نوشته قطره اي از اقيانوس كوثر است كه تا عالم، عالم است جاي تحقيق و بحث و گفت و گو در مورد بعدي از ابعاد وجودي حضرت فاطمه (ع) است. در مقام او همين بس كه خداون عالميان تولدش را بر پيامبر (ص) مبارك قلمداد كرده او را خير كثير ناميد. و سوره كوثر را در شأن آن حضرت نازل كرد. اين بزرگوار خود از ارزشها و درجات والايي برخوردار است كه هرگز در وجود ديگر زنان عالم پيدا نشده است. اين مقاله مختصري است از آن همه فضليت و حب و عشقي است كه از آن بانو در دل موج مي زند.
(منبع این مقاله از پایگاه اطلاع رسانی فاطمیات، پایگاه تخصصی بانوی بی حرم حضرت زهرا (سلام الله علیها) است.)
منابع
-اميني، ابراهيم (1373) بانوي نمونه اسلام فاطمه زهرا عليه السلام انتشارات شفق.
- ساطع، محبوبه (1381) نور آسماني: تاريخ و تحليل زندگاني حضرت زهرا (س) انتشارات فرهنگ مردم
پورسيد آقايي، سيد مسعود (1381) چشمه در بستر، تحليلي از زمان شناسي حضرت زهرا عليه السلام، انتشارات حضور
سعادت پرور، علي (1388) جلوه نور، پرتوي از فضائل معنوي فاطمه زهرا عليه السلام / انتشارات رويداد.
- گواهي، زهرا (1373)، مقام علمي و كرامات حضرت زهرا (عليه السلام) انتشارات طليعه.
- حسيني بهارانچي، سيد محمد (1381)، اسوه النساء - بانوي نمونه عالم انتشارات دفتر تبلغيات اسلامي حوزه علميه قم.
- تاج لنگرودي، محمد مهدي (1378) اخلاق حضرت فاطمه (س) انتشارت واعظ
- رسولي ، هاشم (1378) نمايي از زندگاني حضرت زهرا (س) و زينب كبري (س) انتشارات سفير صبح
- موسوي كاشمري، سيد مهدي (1389) مقاله حضرت زهرا (س)، الگوي ابرار سايت شهر مجازي قرآن كريم وابسته به دانشگاه مجازي المصطفي.
- علامه مجلسي، محمد باقر، بحارالانوار

 انتهای پیام | https://www.shia-news.com/